Fotoğraf ve video ne gösterir?
Ağız içi fotoğraflar dişlerin rengi, biçimi, dizilişi ve diş eti hattını kayıt altına alır. Yüz fotoğrafları ise dişlerin dudaklar ve yüz orta hattıyla ilişkisini gösterir. Dinlenme, hafif gülümseme ve geniş gülüş anlarında görünen diş miktarı farklı olabilir. Bu nedenle tek bir yakın plan fotoğraf bütün tasarımı açıklamaz.
Kısa videolar konuşma ve doğal gülme sırasında dudakların hareketini, dişlerin görünürlüğünü ve bazı seslerde diş-dudak ilişkisini değerlendirmeye yardım edebilir. Fotoğraf ve video aynı zamanda kişi ile hekim arasında iletişim aracıdır. Ancak ışık, açı ve kamera ayarları rengi ve oranları yanıltabileceği için kayıtlar standart koşullarda yorumlanmalıdır.
Ölçü ve dijital tarama ne işe yarar?
Fiziksel ölçü veya ağız içi tarama, dişlerin ve çevre dokuların üç boyutlu kaydını oluşturur. Bu kayıtlar çalışma modeli hazırlamak, mevcut kapanışı incelemek, restorasyon tasarlamak ve bazı durumlarda geçici prova üretmek için kullanılabilir. Dijital tarama, klasik ölçüye alternatif olabilir; fakat her teknik ve her ağız koşulu için aynı doğruluk veya kullanım kolaylığı beklenmez.
Model üzerinde yapılan dijital ya da fiziksel “wax-up”, planlanan biçimin taslak halidir. Bu taslağın ağızda geçici materyalle denenmesine “mock-up” denebilir. Prova, diş boyu ve hacmi hakkında fikir verir; nihai materyalin ışık özelliklerini, diş eti iyileşmesini veya uzun dönem dayanıklılığı garanti etmez.
Röntgen neden farklıdır?
Röntgen; diş kökleri, kemik seviyesi, bazı ara yüz çürükleri, eski kanal tedavileri ve gömülü sorunlar hakkında bilgi sağlayabilir. Fotoğraf veya tarama bu yapıların içini göstermez. Buna karşılık röntgen de gerçek diş rengini, yüzle uyumu veya dudak hareketini göstermez.
Radyografik görüntüleme “paketin standart parçası” olarak otomatik uygulanmamalıdır. ADA ve AAOMR önerileri, önce ayrıntılı klinik muayene yapılmasını ve görüntülerin yalnızca tanı, planlama veya klinik yönetim için gerekli olduğunda seçilmesini vurgular. Daha önce çekilmiş tanısal kalitede güncel kayıtlar varsa gereksiz tekrarın önüne geçilebilir. Kayıtların saklanması ve paylaşılması sırasında kişisel sağlık verilerinin gizliliği korunmalıdır.
Kayıtlar aynı zamanda başlangıç durumunu belgeleyerek ilerideki kontrollerde karşılaştırma sağlar. Bununla birlikte belgeleme amacı, gereksiz radyasyon maruziyetini haklı çıkarmaz. Fotoğraf, tarama ve röntgenin her biri belirli bir klinik soruya yanıt vermeli; kayıt alınmadan önce amacı ve nasıl kullanılacağı kişiye anlaşılır biçimde açıklanmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Genel bilgi notu: Görüntüleme kararı, yarar ve olası radyasyon maruziyeti kişiye özel değerlendirilerek verilmelidir.