Mock-up nasıl hazırlanır?
Önce mevcut dişlerin ölçüsü ya da dijital taraması alınır. Fotoğraflar, yüz ve dudak hareketleri ile klinik bulgular üzerinden hedef biçim planlanır. Bu plan fiziksel wax-up, yani model üzerinde mum ekleme, ya da dijital tasarım olarak hazırlanabilir. Geçici prova, klinikte uygun bir aktarım tekniğiyle veya dijital üretim yöntemleriyle hazırlanabilir.
Eklemeli bir prova, dişler aşındırılmadan yapılabilir. Ancak mevcut dişler önde, eğri veya büyükse yalnız dışarıya materyal eklemek tasarımı hacimli gösterebilir. Plan gerçek uygulamada bir miktar aşındırma içeriyorsa hazırlıksız mock-up bu azaltmayı tam yansıtmayabilir. Bu sınırlama, görüntü yorumlanırken açıklanmalıdır.
Mock-up genellikle kısa süreli deneme içindir. Geçici materyalin rengi, saydamlığı, parlaklığı ve yüzey ayrıntısı nihai kompozit ya da seramikten farklı olabilir. Bu nedenle değerlendirme esas olarak genel biçim, uzunluk ve ağız içindeki hacim üzerinde yapılır.
Provada neler değerlendirilebilir?
Kişi gülümserken ve konuşurken dişlerin ne kadar göründüğü, dudakları destekleyip desteklemediği ve diş boylarının yüzle ilişkisi gözlenebilir. “F”, “V” ve “S” gibi sesler, ön dişlerin dudak ve dil ile ilişkisi hakkında ipucu verir. Dişlerin istirahat hâlindeki görünümü de yalnız geniş gülüş fotoğrafından farklı bilgi sağlar.
Hekim, dişlerin enine-boyuna oranını, orta hattı, kesici kenar düzlemini, diş etiyle geçişi ve temizlenebilirliği inceleyebilir. Kişinin “daha kısa”, “daha az yuvarlak” gibi somut geri bildirim vermesi iletişimi kolaylaştırır. Bir ünlünün gülüşünü birebir kopyalamak yerine kişinin kendi yüz ve doku sınırları içinde hedef belirlenir.
Provaya farklı ışıklarda ve hem istirahat hem konuşma sırasında bakmak, tek bir fotoğrafın göstermediği özellikleri ortaya çıkarabilir.
Mock-up, planlanan hazırlık için rehber de olabilir. Tasarım üzerinden ne kadar alana ihtiyaç olduğu görülerek aşındırmanın daha kontrollü yapılması amaçlanabilir. Yine de çürük, çatlak, kök durumu ve kapanış gibi tanısal bilgileri göstermez.
Mock-up’ın sınırları nelerdir?
Geçici materyal ince kenarlarda kırılabilir, diş eti kenarına taşabilir ve gerçek yapıştırma dayanımını temsil etmez. Ağız içindeki kısa deneme, aylar veya yıllar içindeki aşınma ve doku yanıtını öngöremez. Dijital ekranda veya geçici provada beğenilen biçim, biyolojik olarak uygulanabilir değilse değiştirilebilir.
Kalıcı restorasyonun rengi ve ışık geçirgenliği prova aşamasında ayrıca ele alınmalıdır. Onay, risklerin ve alternatiflerin açıklanması yerine geçmez; mock-up bilgilendirilmiş kararın yardımcı araçlarından biridir.
Sık Sorulan Sorular
Genel bilgi notu: Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. Mock-up’ın kapsamı, planlanan işlem ve kişinin klinik durumuna göre değişir.